AI-content labelen: uitleg over de EU-icoontjes

AI-gegenereerde content labelen: dit betekenen de nieuwe EU-icoontjes

Zie jij nog of een foto echt is, een stem bij de afgebeelde persoon hoort of een video een gebeurtenis toont die werkelijk heeft plaatsgevonden? Door de ontwikkeling van generatieve AI wordt dat steeds lastiger. Daarom gelden sinds 2 augustus 2026 nieuwe Europese transparantieregels voor bepaalde AI-systemen en AI-gegenereerde content.

De Europese Unie heeft drie herkenbare icoontjes ontwikkeld waarmee bedrijven kunnen laten zien dat teksten, afbeeldingen of video’svolledig met AI is gegenereerd, gedeeltelijk met AI is aangepast of op een andere manier met behulp van AI tot stand is gekomen.

Toch hoeft niet iedere tekst, afbeelding of video waarbij AI is gebruikt automatisch zo’n label te krijgen. In dit artikel lees je wanneer de transparantieregels gelden, wat de verschillende EU-icoontjes betekenen en hoe je ze op de juiste manier gebruikt.

Waarom heeft de EU icoontjes voor AI-content ontwikkeld?

Wij krijgen steeds vaker content te zien waarvan de herkomst niet direct duidelijk is. Denk aan een video waarin een politicus iets lijkt te zeggen wat nooit is gezegd, een realistisch beeld van een gebeurtenis die nooit heeft plaatsgevonden of een stem die met AI is nagebootst.

Ook zonder kwade bedoelingen kan onduidelijkheid ontstaan. Een met AI ingerichte woning kan bijvoorbeeld de indruk wekken dat die woning er werkelijk zo uitziet. Een volledig door AI geschreven nieuwssamenvatting kan worden gelezen als journalistieke content, terwijl niemand de informatie inhoudelijk heeft gecontroleerd.

De nieuwe transparantieregels uit artikel 50 van de Europese AI-verordening moeten mensen helpen om beter te beoordelen wat zij zien, horen en lezen. Het uitgangspunt is dat iemand moet kunnen herkennen wanneer AI een zodanige rol heeft gespeeld dat er verwarring kan ontstaan over de echtheid of herkomst van de content.

Welke transparantieregels gelden sinds 2 augustus 2026?

Artikel 50 van de AI-verordening maakt onderscheid tussen aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen.

Aanbieders zijn partijen die een AI-systeem ontwikkelen of onder hun eigen naam op de markt brengen. Zij moeten systemen die synthetische tekst, beeld, audio of video genereren zo ontwerpen dat de uitvoer in een machineleesbaar formaat herkenbaar is als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd. Hiervoor kunnen bijvoorbeeld metadata, watermerken of andere technieken worden gebruikt.
Een gebruiksverantwoordelijke, in de Engelse tekst aangeduid als een deployer, is een organisatie of persoon die een AI-systeem beroepsmatig gebruikt. Deze partij kan verplicht zijn om mensen zichtbaar te informeren wanneer bepaalde AI-content wordt gepubliceerd.

Dit zijn twee verschillende vormen van transparantie. De technische markering is vooral bedoeld om AI-content door systemen te kunnen laten detecteren. Een zichtbaar label of icoon is bedoeld om mensen rechtstreeks te informeren.

Moet alle AI-gegenereerde content worden gelabeld?

Nee. De verplichting is niet zo breed dat iedere tekst, afbeelding, video of geluidsopname waarbij AI is gebruikt een zichtbaar AI-label moet krijgen. Voor gebruiksverantwoordelijken richt artikel 50 lid 4 zich vooral op twee categorieën.

Deepfakes die echt lijken

Een deepfake is door AI gegenereerd of gemanipuleerd beeld-, audio- of videomateriaal dat lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, organisaties of gebeurtenissen en daardoor ten onrechte als authentiek of waarheidsgetrouw kan worden gezien.

Denk aan een nagebootste stem van een bestaande persoon, een verwisseld gezicht in een echte foto of een realistische video van een gebeurtenis die niet heeft plaatsgevonden.

In zulke situaties moet duidelijk worden gemaakt dat de content kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd.

Teksten over onderwerpen van publiek belang

Ook AI-gegenereerde of met AI gemanipuleerde teksten over onderwerpen van publiek belang kunnen onder de transparantieverplichting vallen. Dat geldt wanneer de tekst wordt gepubliceerd om het publiek te informeren, maar niet door een mens is beoordeeld en niemand redactionele verantwoordelijkheid voor de publicatie heeft genomen.

Onderwerpen van publiek belang kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op politiek, verkiezingen, gezondheid, veiligheid, maatschappelijke ontwikkelingen of andere onderwerpen die het publieke debat beïnvloeden.

Heeft een tekst wél een menselijke redactionele controle ondergaan en neemt een persoon of organisatie verantwoordelijkheid voor de publicatie? Dan geldt deze specifieke labelverplichting niet. Natuurlijk blijven andere regels, zoals het auteursrecht, de AVG en regels tegen misleiding, wel van toepassing.

Wanneer is een AI-label meestal niet verplicht?

Een tekst die met behulp van AI is voorbereid, vervolgens inhoudelijk is gecontroleerd, herschreven en onder redactionele verantwoordelijkheid wordt gepubliceerd, hoeft niet alleen vanwege het gebruik van AI een icoon te krijgen.

Ook normale technische bewerkingen vallen niet automatisch onder de regels voor deepfakes. Denk aan het corrigeren van helderheid, contrast of kleur, zolang de betekenis of inhoud van het oorspronkelijke materiaal niet wezenlijk verandert.

Voor duidelijk artistieke, creatieve, satirische en fictieve werken geldt een aangepast regime. Wanneer een deepfake onderdeel is van zo’n werk, moet de inzet van AI nog steeds op passende wijze worden vermeld, maar de melding hoeft de weergave of beleving van het werk niet te verstoren.

De context blijft dus bepalend. Beantwoord voor jezelf de vraag wat je met AI gedaan hebt, hoe realistisch de uitkomst is en of iemand de content ten onrechte als authentiek kan beschouwen.

Wat betekenen de drie EU-icoontjes?

Wanneer de volledige content met AI is gegenereerd en er, afgezien van de prompt, geen door mensen gemaakte onderdelen of menselijke redactionele controle zijn. Als voorbeeld: een volledig gegenereerde video van een fictieve gebeurtenis of een automatisch gepubliceerde nieuwssamenvatting

Wanneer bestaande, door mensen gemaakte content gedeeltelijk met AI is veranderd, waardoor bijvoorbeeld een deepfake ontstaat. Als voorbeeld: een gezicht dat in een bestaande foto wordt vervangen of een foto van een lege woning die met AI wordt ingericht.

Wanneer AI betrokken was bij het maken of wijzigen van relevante content en een begeleidende tekst of extra informatielaag wordt gebruikt. Een voorbeeld: een stem die gegenereerd is bij een video.

Hoe plaats je een AI-icoon op de juiste manier?

Het icoon moet uiterlijk zichtbaar zijn wanneer iemand de content voor het eerst te zien krijgt. Het mag niet verstopt staan achter een menu, onderaan een lange pagina of pas na doorklikken verschijnen. De plaatsing moet voorkomen dat andere teksten, knoppen of afbeeldingen het icoon afdekken. Waar dat praktisch mogelijk is, wordt het icoon rechtstreeks in de content opgenomen. Het moet ook zichtbaar blijven wanneer de afbeelding, video of tekst wordt gedownload of opnieuw gedeeld.

Duidelijkheid en toegankelijkheid spelen ook een belangrijke rol. Het icoon moet groot genoeg zijn om te kunnen zien. Een begeleidende tekst moet in begrijpelijke taal zijn geschreven.

Digitale toegankelijkheid verdient ook aandacht. Een icoon kan worden voorzien van alt-tekst zodat ook iemand die ondersteunende technologie gebruikt, kan vaststellen dat de content met AI is gegenereerd of aangepast. Een bruikbare alt-tekst kan zijn: Deze content is volledig met AI gegenereerd of, als een gedeelte is gewijzigd: Deze content is gedeeltelijk met AI aangepast.

Download de officiële EU-icoontjes voor AI-content

Wil je de Europese icoontjes gebruiken om AI-gegenereerde of met AI aangepaste content herkenbaar te maken? Via de website van de Europese Unie kun je de officiële set downloaden.

Bronnen en peildatum Voor de in inhoud van deze blog hebben wij AI ingezet om sneller tot de juiste zoekresultaten te komen. Wij hebben de inhoud gecontroleerd op 15 augustus 2026.